Terug naar hoofdinhoud

DUSON
PA100, CD100, T75

Duson PA 100 versterker ter reparatie

Klacht:

PA100 versterker: Wordt op één kanaal warm en schiet in protectie.

CD100: Display werkt niet meer goed. Vrijwel niet meer afleesbaar.

Tuner: Werking onbekend.

DUSON versterker PA100 open ter reparatie

Diagnose:

PA100 versterker:

  • Potmeters kraken.
  • Luidsprekeraansluiting rechts is afgebroken.
  • Power led werkt niet meer
  • Bias linker kanaal fluctueert.

CD100 CD-speler

  • CD's worden niet allemaal goed gelezen. Lens reinigen?
  • Display geeft heel weinig licht. 

T75 tuner

  • Zware opbouw voor een tuner.
  • Display wordt door twee gloeilampjes verlicht.
  • Werkt voor de rest naar behoren.
DUSON PA100 bias meten.

Reparatie PA100 class A versterker

  • De afgebroken luidsprekeraansluiting vervangen door een nieuwe set. Vanwege de beperkte ruimte is dit een enorme klus.
  • Potmeters gereinigd met Deoxit D5 en F5
  • Bias is afgeregeld op 40mV over de 0,22 ohm emitor weerstand.
  • De Bias van het linker kanaal was volledig ontregeld en loopt langzaam op. De instelpot diverse keren rondgedraaid en de klacht lijjkt nu een stuk minder.
  • Gezien de enorm lastige opbouw en het ontbreken van de originele service manual heb ik het hierbij gelaten.
  • De opstelling heeft al meerdere dagen en uren staan draaien zonder oververhitting en uitschakeling. 
DUSON CD100 cd-speler onderdelen

Reparatie CD100 cd-speler

  • CD speler geheel uit elkaar gehaald om alles te kunnen testen en meten.
  • Snaar van de CD lade is uitgelubberd en deze vervangen.
  • Het VFD display, 6-BT-165GK, doorgemeten. Het raster van dit display wordt niet met wisselspanning (AC) maar met gelijkspanning (DC) gevoed. Deze is zo'n 2,4 volt. De aansturing komt vanuit het speciaal geprogrammerde IC ( ZC400012P ). 
  • Alle condensatoren rondom deze voeding doorgemeten en diverse vervangen.
  • De drie transistoren BC547, BC557, BC337-25 vervangen.
  • Alle diodes meten goed.
  • Ondanks alle juiste waardes blijft het display onvoldoende krachtig weergeven. Laatste mogelijkheid is om het display te voorzien van een hogere spanning om het daarmee schoon te branden.
  • Het display voor een tijd van 1 minuut voorzien van een 5 volt DC spanning. De gloeidraden werden duidelijk zichtbaar. Helaas is het display nog steeds niet zoals het zou moeten zijn. 
  • De kans bestaat dat het display softwarematig kan worden geregeld. Zowel de cd-speler als de afstandbediening missen een vermelding hiervan. Het langdurig indrukken van knoppen gaf ook geen verbetering.
  • Reparatie: nieuw display?

Eindoordeel:

We gaan weer even terug in de tijd, 1995 om precies te zijn. In die tijd was het grootste probleem de millenniumbug van het jaar 2000. In 1995 was ƒ 6.000 een flink bedrag. Het was ongeveer de prijs van een leuke gebruikte auto, maar je kon er ook een mooie motorfiets of een exclusief huishoudelijk apparaat voor kopen. Even wat mogelijkheden: een krachtige Pentium-pc met kleurenmonitor, cd-romspeler, grote harde schijf en Windows 95, een nieuwe motorfiets in een aantrekkelijke uitvoering of een luxe, uitgebreide vliegvakantie van twee tot drie weken met het hele gezin.

Voor 6.000 gulden kon je natuurlijk ook ‘wat’ leuke audio kopen. Een dikke Denon, krachtige Marantz, luxueuze Luxman of, van Nederlandse bodem, deze DUSON-set.

De DUSON PA100 heeft zijn roots in Frankrijk. Daar is Audio Analyse ooit begonnen, waarna er ergens een overname heeft plaatsgevonden. DUSON heeft de klasse-A-versterkers onder handen genomen en daar onder andere deze PA100 van gemaakt. Design, kleurstelling en uitstraling hebben niets weg van de toen geldende trends. De symmetrie van de behuizingen, de kleine bedieningsknoppen en de slecht afleesbare omschrijvingen bij deze knopjes. Design zoals design hoort te zijn. Je vindt het mooi of je vindt het lelijk. Er zit niets tussenin. Respect voor de ontwerpers.

De keerzijde van dit design is dat alle componenten in de relatief kleine ruimte geplaatst moeten worden. Voor de tuner en de cd-speler is dit geen probleem, maar de versterker is een ander verhaal. De ruimte is bijzonder effectief ingedeeld, met rondom de grote ringkerntransformator aan alle zijden een diversiteit aan printplaten. Deze zijn handig met steekverbindingen aan elkaar gekoppeld. Handig bij de productie, maar superonhandig bij service en reparatie. Om goede metingen uit te kunnen voeren, is het lastig de juiste componenten te benaderen. Reparatie is een probleem, waarbij je stap voor stap alles moet losmaken. Zo was het vervangen van de luidsprekeraansluiting een werkje van ruim één uur.

De vraag is nu natuurlijk wat er over is van de 6.000 gulden die in 1995 werden geïnvesteerd. Tijd dus om te gaan luisteren.

Hoe klinkt deze DUSON-audioset?

De PA100 is een versterker die tot een watt of 20 in klasse A werkt. Daarboven gaat hij verder in klasse AB en volgens de opgaven moet hij zo’n 100 watt per kanaal kunnen leveren.

De 20 watt in klasse A is meer dan voldoende voor mijn huiskamergebruik. Ik luister graag naar muziek, maar ben er niet 100% zeker van of mijn buren mijn muziekstijl ook kunnen waarderen. Dus maximaal 20 watt is waar we het mee gaan doen. De eerste vraag is of ik verschil ga horen tussen de weergave direct na het aanzetten en de weergave na een halfuurtje opwarmen.

De tuner aangesloten op een simpele draadantenne. De ontvangst valt enorm tegen (mijn Akai AT-2600 is vele malen beter qua ontvangst en kwaliteit). Dus snel door naar de CD100-cd-speler. Nadat de kleine, ronde aan-uitknop is ingedrukt, zou het display een statige blauwe gloed moeten geven. Helaas blijft dit display, ondanks alle reparatiepogingen, vrijwel geheel donker. Het open/close-knopje werkt gelukkig wel en de lade komt naar buiten. Ondanks de nieuwe snaar blijft de lade net iets te lang doorgedrukt worden. Je hoort de snaar slippen.

Een mooie cd, Sailing to Philadelphia van Mark Knopfler, op de lade leggen en weer op het kleine open/close-knopje drukken. De lade gaat dicht en weer hoor je de snaar wat slippen. Grrrr. Wat een naar geluid. Dit past niet bij deze prachtige set. Zonder zichtbare informatie op het display is het een beetje gokken. Door op play te drukken, begint de speler te draaien en al snel stroomt de muziek de kamer binnen.

De klasse-A-versterker is nog akelig koud en zo klinkt de muziek ook wel een beetje. Nummer 6, Silverton Blues, is een mooie test. De weergave is akelig precies, met een fantastisch midden en zuiver hoog, maar het laag is wat afwachtend. Het klinkt mooi, maar ook rommelig. Is dit de kou of…?

Ik luister naar diverse nummers en plaats steeds meer cd’s in de speler. Meer en meer wen ik aan de weergave en hoor de Duson opwarmen.

Tijd voor een plaatje. Ook hier weer een diversiteit aan muziek. De versterker is inmiddels lekker warm en heeft op de koelprofielen een temperatuur van zo’n 45 graden bereikt. Man, man, man, wat een mooie phono-weergave! Wat klinkt dit lekker. De analoge muziek weet deze klasse-A-versterker perfect weer te geven. Wat een genot.

Weer even terug naar de cd-speler. Nummer 6 van Mark Knopfler gaat weer aan. Dit keer klinkt het toch echt anders. Nog steeds dat strakke midden en hoog, maar nu… Helaas, nog steeds dat rommelige laag. Ik denk niet dat dit aan de speler en/of de versterker ligt, aangezien de andere cd’s allemaal veel strakker klinken.

Ik merk wel dat minder mooi opgenomen cd’s ook echt minder goed klinken. Deze set is niet zo vergevingsgezind.

Een vermelding waardig is het beluisteren van het nummer Tricycle van Flim and the BB's. De dynamiek, de strakheid, de details. Wat een feest, heerlijk!!!

Luisterend via mijn streamer naar de muziekmap Ben’s Speaker Test kom ik tot dezelfde conclusie als bij de cd’s. Goede opnames klinken ook echt heel erg mooi. Minder goede opnames daarentegen klinken als bagger.

Resumé: Wat een bijzondere ervaring weer dat ik deze set heb mogen servicen en beluisteren. In 1995 kon ik hier alleen maar van dromen en nu staat dit hier te pronken.

Jammer van het display van de cd-speler, maar de weergave maakt dit ruimschoots goed.


Elektronica-hobby blog van Jos Verstraten

Een geweldige website met een enorme hoeveelheid informatie over elektronica. Daarnaast vind je er een schat aan gedigitaliseerde tijdschriften uit de vorige eeuw.

Een daarvan is het audiotijdschrift Audio & Techniek, waarop ik zelf ook een abonnement had. In nummer 50 van september 1995 staat een mooi testverslag van de hier besproken Duson CD100-cd-speler.

Klik op de onderstaande link om het testverslag te lezen. Je kunt ook rechtstreeks naar de bron gaan en de complete uitgave bekijken, waarin ook de andere geteste cd-spelers aan bod komen.

DUSON PA100 versterker

DUSON PA 100 klasse A versterker ter reparatie

DUSON PA 100 klasse A versterker ter reparatie

DUSON PA 100 klasse A versterker ter reparatie

DUSON PA 100 klasse A versterker ter reparatie

Luidsprekeraansluiting afgebroken

Luidsprekeraansluiting afgebroken

Bovenaanzicht Duson PA 100 versterker open ter reparatie

Bovenaanzicht Duson PA 100 versterker open ter reparatie

Vervangende banaanstekker chassis deel

Vervangende banaanstekker chassis deel

Bias meting van PA 100 versterker

Bias meting van PA 100 versterker

4x 4700uF buffer elco's nog in prima conditie

4x 4700uF buffer elco's nog in prima conditie

Bias afregelen van PA 100 Duson versterker op 180mA

Bias afregelen van PA 100 Duson versterker op 180mA

Bias afgeregeld op 40mV over de 0,22 ohm emitterweerstanden

Bias afgeregeld op 40mV over de 0,22 ohm emitterweerstanden

DUSON CD100 CD-speler

Duson CD 100 cd-speler open ter reparatie

Duson CD 100 cd-speler open ter reparatie

Duson CD 100 cd-speler: Loopwerk, D/A converter en display

Duson CD 100 cd-speler: Loopwerk, D/A converter en display

Display printplaat ter reparatie

Display printplaat ter reparatie

Duson CD 100 D/A converter printplaat

Duson CD 100 D/A converter printplaat

Onderzijde Duson CD 100 D/A converter printplaat

Onderzijde Duson CD 100 D/A converter printplaat

Duson CD 100 voeding en aansturing printplaat

Duson CD 100 voeding en aansturing printplaat

Duson CD 100 voeding en aansturing printplaat

Duson CD 100 voeding en aansturing printplaat

Display aansturing IC Duson CD 100

Display aansturing IC Duson CD 100

Voeding 5 volt voor Duson CD 100 cd speler

Voeding 5 volt voor Duson CD 100 cd speler

Voeding 15 volt voor Duson CD 100 cd speler

Voeding 15 volt voor Duson CD 100 cd speler

Display type 6-BT-165GK

Display type 6-BT-165GK

Uitgesoldeerde drie transistoren van printplaat

Uitgesoldeerde drie transistoren van printplaat

Snaar van kadesysteem van cd speler vervangen

Snaar van kadesysteem van cd speler vervangen

Display geeft heel beperkt de info weer

Display geeft heel beperkt de info weer

DUSON T75 tuner

Duson T 75 tuner open ter service

Duson T 75 tuner open ter service

Duson T 75 tuner open ter service

Duson T 75 tuner open ter service

Duson T 75 tuner bovenplaat met bitumen

Duson T 75 tuner bovenplaat met bitumen

Voeding van Duson T 75 tuner

Voeding van Duson T 75 tuner

Display en aansturing van Duson T 75 tuner

Display en aansturing van Duson T 75 tuner

Backlight verlichting van Duson T 75 tuner

Backlight verlichting van Duson T 75 tuner

DUSON AUDIO

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON PA 100 Class A versterker

DUSON PA 100 Class A versterker

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

Koelprofiel van DUSON PA 100 Class A versterker

Koelprofiel van DUSON PA 100 Class A versterker

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON CD 100 en PA 100 set

DUSON PA 100 versterker,  CD 100 cd-speler,  T 75  tuner

DUSON PA 100 versterker, CD 100 cd-speler, T 75 tuner

T75 tuner van Duson

T75 tuner van Duson

Complete Duson audioset zijaanzicht

Complete Duson audioset zijaanzicht

Complete Duson audioset bovenaanzicht

Complete Duson audioset bovenaanzicht

T75 tuner van Duson

T75 tuner van Duson

T75 tuner van Duson

T75 tuner van Duson


Audio en Techniek 1995 nummer 50

Deze speler valt op door zijn afwijkende uiterlijk. De voeten zijn zilverkleurig en staan niet aan de zijkant, zoals bij de andere spelers, maar op ongeveer een derde van de breedte naar het midden toe. Verder heeft hij als enige van de geteste spelers zijn aan-uitknop uiterst rechts. Dit zijn twee uiterlijke kenmerken van deze Duson-serie die duidelijk afwijken van die van andere spelers. De kleur is antracietgrijs.

In het midden heeft de speler twaalf kleine, zilverkleurige knopjes. Deze knopjes zijn verdeeld over twee verticale rijen van zes. Van boven naar beneden neemt het belang van de knopjes af. De bovenste zullen waarschijnlijk vaker worden gebruikt (dit zijn open/close en play) dan de onderste (A-B en repeat). De teksten bij de twaalf knopjes zijn blauw van kleur; op de grijze ondergrond van de behuizing zijn ze alleen van dichtbij goed zichtbaar.

De functie van de knopjes is alleen weergegeven in woorden, zoals ‘reverse’ en ‘previous’. Iets wat bij iemand die alleen symbolen gewend is misschien voor verwarring kan zorgen. Maar voor iemand die niet gewend is aan symbolen, of eraan wil wennen, kan dit juist een zeer groot pluspunt zijn.

Aan de rechterkant bevindt zich een blauw display. De cijfers (of de letters gevormd uit segmenten van de cijfers) zijn eveneens blauw. Dit display is niet uit te schakelen.

Helaas kan het programmeren niet rechtstreeks geschieden door het nummer van de gewenste track in te voeren; het moet via de ‘previous’- en ‘next’-toetsen. Dit is zeer lastig als men een cd heeft met bijvoorbeeld 99 nummers en nummer 49 wil programmeren (een van onze test-cd’s!).

De toetsjes voor ‘forward’ en ‘reverse’ hebben als extra mogelijkheid sneller vooruit respectievelijk achteruit te zoeken. Deze functie treedt in werking als het toetsje langer ingedrukt wordt gehouden.

De gebruiksaanwijzing is in het Nederlands en munt uit in duidelijkheid.

Naast de normale analoge uitgang heeft de speler ook een digitale uitgang met een BNC-connector! De analoge uitgang heeft, net als bij de Marantz beschreven, een bijzonder type cinch-aansluiting.

MECHANISCHE OPBOUW

Deze speler is zwaar in verhouding tot zijn volume. Als de speler open is, blijkt ook waarom. Ter versteviging zijn extra metalen platen aangebracht.

De cd-lade is voorzien van een CDM-9 Pro-loopwerk. Als je een draaiende cd van bovenaf bekijkt, blijkt dat deze niet precies rond zijn middelpunt draait; hij slingert een klein beetje.

Twee printplaten zijn boven elkaar bevestigd. Ze zijn extra van elkaar gescheiden en afgeschermd door middel van een metalen plaat.

De print van de D/A-converter is als een soort lade aan de achterzijde vastgezet, waardoor deze zeer gemakkelijk kan worden vervangen. Hiervoor hoeft de speler niet te worden opengemaakt; twee schroeven aan de achterkant verwijderen volstaat om deze print, die via een connector in verbinding staat met de andere schakelingen, te verwijderen.

De D/A-converter die in deze cd-speler wordt toegepast, is de nieuwste versie CS4328 van Crystal. Het is mogelijk om de D/A-converter te laten vervangen door een nieuwere versie, mocht daar behoefte aan zijn vanwege nieuwe ontwikkelingen op dit gebied.

TECHNIEK

Het inwendige van deze speler is zeer overzichtelijk en netjes opgebouwd.

De transformator is zo ver mogelijk van de printplaten af geplaatst om stoorvelden zo veel mogelijk te voorkomen. Deze transformator is voorzien van een kleine pvc-afscherming, die qua geluidsweergave weinig voordelen zal bieden. Dit zorgt er wel voor dat de speler er inwendig netter uitziet.

Doordat de aan-uitknop geheel rechts zit en het netsnoer ongeveer middenachter binnenkomt, moet de 220V-leiding door de hele kast lopen.

De aansluiting voor 220 V is voorzien van een randaardeaansluiting. De behuizing is rechtstreeks verbonden met deze randaarde. De nul van de uitgang is door middel van twee parallel geschakelde keramische condensatoren (390 pF en 82 pF) van de aarde gescheiden voor lage frequenties, terwijl de behuizing van de nul van de voeding wordt ontkoppeld via enkele wikkelingen om een ferrietkern (klein spoeltje).

Dit heeft tot gevolg dat hoogfrequente signalen, die eventueel op de verbindingskabel naar de versterker worden ingestraald, naar de randaarde worden afgevoerd. Duson verzekerde ons dat het feit dat de behuizing van deze speler met de randaarde is verbonden, geen gevolgen heeft voor de kwaliteit van de speler. Tevens zouden er geen nare effecten waarneembaar zijn bij gebruik van andere geaarde apparatuur.

Er bevinden zich diverse spanningsstabilisatoren in de Duson. Deze zijn van de 7800-, 7900-, LM317- en LM337-serie.

De schakeling achter de D/A-converter (figuur 2) is zeer eenvoudig opgebouwd: een eerste-orde-filter met een kantelpunt beneden 88 kHz. De gebruikte D/A-converter (CS4328) is inwendig reeds van een analoog filter voorzien. Dit analoge filter is uitgevoerd als een switched-capacitor-netwerk en heeft een klokfrequentie nodig om te kunnen functioneren.

Het eerste-orde-filter is hoofdzakelijk bedoeld om eventuele klokfrequenties, die na dit switched-capacitor-netwerk nog in het signaal zitten, te verwijderen.

Na het discreet opgebouwde filter volgt een spanning-spanningsomzetter met een versterkingsfactor van 2. Voor de muting is een relais gebruikt. Dit alles zou in theorie tot zeer goede prestaties moeten leiden. Het enige minpuntje is het gebruik van een opamp in het uitgangscircuit; het lijkt ons beter dit discreet op te bouwen.

Er is aan de speler gemeten in geaarde en ongeaarde toestand. Het enige noemenswaardige verschil is de signaal-ruisverhouding. Deze neemt met ongeveer 7 dB af (dus de ruis neemt toe!) als de speler wordt geaard. De signaal-ruisverhouding neemt met 1 dB toe (dus minder ruis!) als de speler wordt gesloten (normale toestand).

De in de meettabel vermelde gegevens zijn het resultaat van de meting aan een open, ongeaarde speler.

Bij de drop-outmetingen bleek dat ook deze speler een goed loopwerk heeft: de speler speelt gewoon door bij beschadigde of bevuilde cd’s. In het ongunstigste geval slaat hij een stukje over.

LUISTERRESULTAAT

De vioolklank bij het beluisteren van Pandolfi Mealli klinkt enigszins gekleurd. Er is veel detail hoorbaar, zoals het ruisen van de strijkstok over de snaar. Bij de weergave van de viool is een lichte bibbering te horen. Het klinkt alsof de viool verder naar achteren staat; hij is moeilijker te pinpointen.

De viool en de klavecimbel komen ‘druk’ over. De klavecimbel wordt goed weergegeven. De instrumenten zijn goed te onderscheiden.

De basweergave lijkt minder boemerig dan bij de Wadia. Bij de luide, hoge stem van Callas krijgt de Duson het een beetje moeilijk. Callas slaat plat; de vervorming is soms erg irritant. De stem van Callas lijkt, vergeleken met de Wadia, minder dicht te lopen.

Het stereobeeld is goed; de diepte zou misschien iets beter kunnen. Het orkest klinkt minder vol dan bij de Wadia. De Duson heeft iets nerveus, wat soms wel prettig is.

Bron: 1: https://drive.google.com/file/d/1EuXskCn5a8np7gJ-zL3DowQ2w2x-Z7Gl/view
Bron 2: https://verstraten-elektronica.blogspot.com/p/audio-en-techniek-1982-1990.html