Terug naar hoofdinhoud

PIONEER
SA-9500 II

Pioneer SA-9500 mk2 versterker open en  ter reparatie

Klacht:

Prachtige Pioneer SA-9500 II, ook wel mk2 genoemd ter controle en reparatie. Werking onbekend dus heel voorzichtig moeten testen.

Pioneer SA-9500 mk2 versterker open en  ter reparatie
Pioneer SA-9500 mk2 versterker open en  ter reparatie

Diagnose & reparatie

Doordat de optische staat zichtbaar was en het gissen is naar de technische staat moest de versterker eerst worden getest. De buitenkant toont de nodige ziezigheid en de luidsprekeraansluiting is al eens vervangen door vier lossen banaan chassisdelen. Niet mijn keuze maar het werkt.

De versterker opengemaakt en eerst optisch de staat bekeken. Direct vielen de zwarte weerstanden vd eindversterker op en de grote hoeveelheid stof en vuil op de diverse onderdelen.

Het is een mooie dual-mono opbouw met twee krachige transformatoren, vier 12.000uF buffer condensatoren, links en rechts de eindversterkers. Al met al een volle boel met de nodige printplaten en draden.

Als eerste de gehele binnenkant stofvrij gemaakt mijn mijn nieuwe aanwinst. Een handheld stofzuigertje met een hele nette zuigkracht.

Voor de daadweerkelijke test eerst even de belangrijkste condensatoren doorgemeten. De grote buffer elco's zijn bijna gehalveer din waarde. De voeding's elco's zijn nog van zeer goede kwaliteit. De koppelcondensatoren zijn wisselend. 
Ter test de versterker eerst op de achterkant ingesteld op een ingang van 240V en hem vervolgens aangesloten op de variac en de wisselspanning heel voorzichtig opgedraaid. De volt/ampaire en watt meter in het zicht. Gelukkig geen directe kortsluiting. Eenmaal op 230 volt aangekomen bleef alles op een nette waarde en was er ook geen rook zichbaar. Pffff.

Stap twee: het aansluiten van de dummy load en testluidsprekers. Een 1kHz testsignaal op de AUX en de oscilloscoop op de uitgang. Het opendraaien van de volumeknop zorgde voor een klein signaal op de uitgang. Zeer veel storing. Voorzichtig de dummy load omgezet naar testspeakers en voorzichtig het oscilloscoop beeld in geluid hoorbaar gemaakt. Oef wat een extreem vieze knoppen en schakelaars. Die moeten eerst gereinigd worden. 

Pioneer SA-9500 mk2 eindversterkers gerepareerd
Pioneer SA-9500 mk2 versterker cleaning

Na een eerste reiniging met Deoxid D5 bleken een hoop klachten opgelost te zijn. Zo kwam er al wat meer geluid uit de versterker en waren er geen extreem zware spikes meer te horen. Toch bleef het schakelen en draaien aan de potmeters een krakend geluid opleveren. Na een tweede schoonmaalbeurt was dit echter verholpen. 

Tijdens de luistertest hoorde je regelmatig een kort, spitsig hard enm hoog geluid uit de rechter speaker komen. De eindversterker heeft toch echt kuren. De zwartgeblakerde weerstanden hadden nog wel een redelijk juiste waarde maar een vervanging was wel verstandig. 

De eindversterker printplaten zitten vast aan de koelprofielen. Deze zijn eenvoudig los te halen waarna ook de printplaten bereikbaar worden. Ik verwacht dat de spikes, het harde knarsende geluid afkomstig is van de dubbel transistoren Q1 -> 2SA798. Deze vervangen door gematchte setjes 2SA992 zou een oplossing kunnen zijn. Maar eerst de weerstanden en condensatoren maar eens doormeten. Al snel bleek dat de weerstanden niet meer stabiel bleken en wisselende waardes gaven. De condensatorenC4 en C5 hadden zeer afwijkende waardes en ruim 50% verschil. Koppelcondensator C15 had een erg hoge ESR van 9 ohm links en 15 ohm  rechts. De instelpotmeter voor de bias was ook aan het einde van zijn leven. Deze componenten vervangen en de v ersterker weer getest. De spikes waren verdwenen en de versterker klonk al direct beter.

De condensatoren van de voorversterker / control amp doorgemeten. Onverwacht waren deze van geweldige kwaliteit. Zelfs de koppelcondensatoren hadden nog steeds een lage ESR. Wat een kwaliteit! Ruim 50 jaar oud.

Eindoordeel:

Wat een icoon is deze Pioneer SA-9500 II

Met zijn dual mono opbouw, dus dubbele transformator en vier buffer elco's is het een prachtige en krachtige versterker. De eerste verwachting was een volledige recap van de condensatoren en vervanging van de meeste transistoren. Gelukkig bleken de grootste problemen afkomstig te zijn van vieze contacten. Het enige wat echt vervangen moest worden zat op de eindversterker printen. Ik verwacht dat deze erg heet zijn geworden en dat daardoor de condensatoren zeer snel zijn verouderd. 

Bewust de vier verouderde 12.000uF buffer condensatoren niet vervangen. Aangezien het een dual mono opstelling betreft verwacht ik hier geen enorm klankverschil bij vervanging. Ook de originele transistoren heb ik bewust laten zitten om hem zo origineel mogelijk te houden. Deze Pioneer SA-9500 heeft één zwak punt. De Tape - Source - 1 - 2 geeft soms wat problemen. Deze zou eigenlijk uitgesoldeerd moeten worden en hem daarna openmaken en schoonmaken. Vanwege mijn liggende werkhouding is dit een risicovol werkje wat ik liever niet uitvoer. Maar af en toe deze schakelaar bedienen is een passende oplossing om de klacht te voorkomen. 

Na het ultrasoon reinigen van de knoppen en het schoonmaken van de behuizing kwam er een prachtige versterker tevoorschijn. Tijd voor een luistersessie.

Hoe klinkt deze Pioneer SA-9500 mk2

Aangesloten op mijn inmiddels bekende zelfbouw in Driade kasten speakers en de Argon Audio draaitafel kon het feest beginnen. Mijn favoriete Lp van Parcels "LIVE" een slinger gegeven en deze prachtige band vulde mijn woonkamer met heerlijke muziek.

Wat valt op: Het laag is echt aanwezig en vol. De dempingsfactor van 30 heeft hier zeker wat mee te maken. Het midden en hoog in balans. Geen hard of schel hoog zoals veel modernere versterkers dat kunnen hebben. Wellicht dat luisteraars het geluid wat saai vinden. Het knalt er niet uit maar blijft altijd heel gecontroleerd. Ik krijg een beetje het zelfde gevoel als bij mijn eerste luisterervaring met een Accuphase. Daar dacht ik: Is dit alles? Na uren luisteren kom je dan tot de conclusie dat "dit alles" echt ALLES is. De rust, de kracht bij laag volume. Je voelt dat hij het allemaal makkelijk aan kan maar daar niet mee te koop loopt. Wederom een versterker om uren naar te luisteren. 

PIONEER SA-9500 II open ter reparatie

PIONEER SA-9500 II open ter reparatie

PIONEER SA-9500 II open ter reparatie

PIONEER SA-9500 II open ter reparatie

Schaalverdeling van volumeknop op metalen frame

Schaalverdeling van volumeknop op metalen frame

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant met printplaten van Pioneer SA-9500 II

Onderkant versterker met buffer elco's  van Pioneer SA-9500 II

Onderkant versterker met buffer elco's van Pioneer SA-9500 II

Zijkant met koelprofiel van Pioneer SA-9500 II

Zijkant met koelprofiel van Pioneer SA-9500 II

Koelprofiel en eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Koelprofiel en eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Twee zwart geblakerde weerstanden op eindversterkerprint van Pioneer versterker

Twee zwart geblakerde weerstanden op eindversterkerprint van Pioneer versterker

Detailopname van zwartgeblakerde weerstanden op Pioneer SA-9500 II

Detailopname van zwartgeblakerde weerstanden op Pioneer SA-9500 II

Detailopname van zwartgeblakerde weerstanden op Pioneer SA-9500 II

Detailopname van zwartgeblakerde weerstanden op Pioneer SA-9500 II

Rechterkanaal eindversterker print en koelprofiel van Puineer SA-9500 II

Rechterkanaal eindversterker print en koelprofiel van Puineer SA-9500 II

Eindversterker print voorzien van nieuwe componenten

Eindversterker print voorzien van nieuwe componenten

Eindversterker print voorzien van nieuwe componenten

Eindversterker print voorzien van nieuwe componenten

Linker kanaal printplaat van Pioneer SA-9500 II

Linker kanaal printplaat van Pioneer SA-9500 II

Soldeerzijde van eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Soldeerzijde van eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Soldeerzijde van eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Soldeerzijde van eindversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Tone en voorversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Tone en voorversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Tone en voorversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Tone en voorversterker printplaat van Pioneer SA-9500 II

Condensatoren en transistoren van Pioneer SA-9500 II uitgetekend

Condensatoren en transistoren van Pioneer SA-9500 II uitgetekend

Bias / ruststroom in stelling van Pioneer SA-9500 II

Bias / ruststroom in stelling van Pioneer SA-9500 II

Bias / ruststroom in stelling van Pioneer SA-9500 II

Bias / ruststroom in stelling van Pioneer SA-9500 II

Ingangkeuze schakelaar op printplaat van Pioneer SA-9500 II

Ingangkeuze schakelaar op printplaat van Pioneer SA-9500 II

Ingangkeuze schakelaar op printplaat van Pioneer SA-9500 II

Ingangkeuze schakelaar op printplaat van Pioneer SA-9500 II

Verschil tussen vieze en schoongemaakte kapjes van schakelaars van Pioneer SA-9500 II

Verschil tussen vieze en schoongemaakte kapjes van schakelaars van Pioneer SA-9500 II

Schoongemaakte knoppen van schakelaars en potmeters van Pioneer SA-9500 II

Schoongemaakte knoppen van schakelaars en potmeters van Pioneer SA-9500 II

Schoongemaakte knoppen van schakelaars en potmeters van Pioneer SA-9500 II

Schoongemaakte knoppen van schakelaars en potmeters van Pioneer SA-9500 II

Pioneer SA-9500 II open ter test

Pioneer SA-9500 II open ter test

Oscilloscoop toont: Links en rechts van Pioneer SA-9500 II zijn perfect in balans

Links en rechts van Pioneer SA-9500 II zijn perfect in balans

Oscilloscoop toont SA-9500 II versterker op 90% vermogen

Oscilloscoop toont SA-9500 II versterker op 90% vermogen

Oscilloscoop toont SA-9500 II versterker op moment van clipping

Oscilloscoop toont SA-9500 II versterker op moment van clipping

Powermeter toont totaal opgenomen vermogen van bijna 350 watt

Powermeter toont totaal opgenomen vermogen van bijna 350 watt

Powermeter toont vermogen van Pioneer SA-9500 II in rust van 36 watt

Powermeter toont vermogen van Pioneer SA-9500 II in rust van 36 watt

Oscilloscoop toont perfecte blokgolf van Pioneer SA-9500 II

Oscilloscoop toont perfecte blokgolf van Pioneer SA-9500 II

Bovenaanzicht van open Pioneer SA-9500 II

Bovenaanzicht van open Pioneer SA-9500 II

Bovenaanzicht van open Pioneer SA-9500 II

Bovenaanzicht van open Pioneer SA-9500 II

Aanzicht van gerepareerde eindversterker van open Pioneer SA-9500 II

Aanzicht van gerepareerde eindversterker van open Pioneer SA-9500 II

Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Gerepareerde Pioneer SA-9500 II eindresultaat

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Achterkant van Gerepareerde Pioneer SA-9500 II

Pioneer SA-9500 II samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 II samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 II samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 II samen met Akai AM-2800

Front van Pioneer SA-9500 II

Front van Pioneer SA-9500 II

Front van Pioneer SA-9500 II

Front van Pioneer SA-9500 II

Front van Pioneer SA-9500 II

Front van Pioneer SA-9500 II

Pioneer SA-9500 mk2 samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 mk2 samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 mk2 samen met Akai AM-2800

Pioneer SA-9500 mk2 samen met Akai AM-2800